Sommige kinderen hebben de gewoonte om op hun duim te zuigen. Of ze blijven gehecht aan hun speen. Dat heeft nadelen. Hoe kun je je kind dit helpen afleren?
Wat zijn de nadelen van speenzuigen en duimzuigen?
Baby’s hebben een zuigbehoefte. Zuigen kan troost en rust geven. Daarom krijgen sommige baby’s een speen of zuigen ze op hun duim.
Lees meer over fopspeen en duimen.
Na een tijd kan het een gewoonte worden. Daar zitten nadelen aan:
- Als je kind lang op een speen of duim zuigt, kan dat zorgen voor een verkeerde houding van de tong en een verkeerde ademhaling. Je kind is dan gewend dat de tong onderin de mond ligt, ook op momenten dat hij of zij niet duimt of op zijn of haar speen zuigt. De mond blijft dan gemakkelijk open staan. Je kind gaat door de mond ademen in plaats van door de neus. Dat geeft meer kans op infecties.
- Je kind kan gaan slissen, omdat de tong bij het praten tussen de tanden zit.
- Omdat kinderen door het duimen meer door de mond ademen, kan de positie van de onderkaak ten opzichte van de bovenkaak veranderen. Je kind krijgt dan een ‘overbeet’ of ‘open’ beet. Daardoor kan je kind de lippen niet goed sluiten en gaat hij of zij ook door de mond ademen. Met een speen gebeurt dat veel minder.
- Als kinderen nog tanden moeten wisselen, kunnen hun tanden scheef gaan staan door het duimen en hun gehemelte kan een andere vorm krijgen.
Laat je kind daarom het duimen of de speen afwennen. Vanaf 6 maanden kun je met je kind de afspraak maken dat de speen in bed blijft. Begin met afleren als je baby in een rustige periode zit. Begin hier niet mee als hij of zij bijvoorbeeld tanden krijgt of ziek is. Duimen afleren is vaak iets lastiger. Dat gebeurt vaak pas als je kind iets ouder is.
Hoe kun je duimen afleren?
Vertel je kind dat het belangrijk is om het duimen af te leren. Veel kinderen vinden dit heel moeilijk. Als je kind zelf niet wil stoppen, heeft het geen zin om te proberen het duimen af te leren. Dan kun je er beter nog even mee wachten.
De meeste kinderen houden op met duimen als ze ongeveer 4 jaar zijn.
- Zorg voor afleiding, zodat je kind niet aan de duim denkt. Geef je kind bijvoorbeeld wat extra aandacht door samen te spelen.
- Wees positief en toon begrip. Geef aan dat je snapt dat het moeilijk is. Geef je kind een compliment als hij of zij een stap vooruit zet.
- Geef ook een compliment als je kind zelf een manier bedenkt om te stoppen met duimen. Probeer het plan van je kind vooral ook uit.
- Je kunt je kind helpen met afwennen door een pleister op zijn of haar duim te plakken. Een mooie pleister met een plaatje maakt het net iets leuker.
- Beloon je kind voor elke dag dat het niet op de duim zuigt. Bijvoorbeeld met een leuke sticker.
- Is het je kind gelukt om overdag niet meer te duimen? Begin dan met het afwennen van ’s nachts duimen. Een sokje of handschoen over de duim kan hierbij helpen.
- Wat ook kan helpen is je kind vertellen dat het niet goed is om altijd dezelfde duim te gebruiken. Door je kind steeds te laten nadenken welke duim er dit keer aan de beurt is, wordt hij of zij bewuster van het duimen en is het makkelijker af te leren.
- Haal de duim uit de mond als je kind slaapt. Doe de mond voorzichtig dicht door de kin op te tillen.
Hoe kun je de speen afwennen?
Vanaf ongeveer 6 maanden kun je beginnen de speen minder te geven als je kind wakker is. Op die leeftijd is de speen soms niet alleen meer een behoefte, maar ook een gewoonte geworden.
Probeer het gebruik van de speen uiterlijk rond de eerste verjaardag af te bouwen. Het verschilt per baby, maar de speen afwennen wordt niet altijd makkelijker als je er later mee begint. Dan is het vaak een nog sterkere gewoonte geworden.
Tips
- Geef tot één jaar nog wel een speen bij het inslapen. Dan slaapt je baby veiliger. Als je baby slaapt, haal dan de speen uit de mond. Doe zijn of haar mond voorzichtig dicht door de kin omhoog te duwen.
- Vaak werkt het goed om de speen in een keer af te wennen. Bij andere baby’s werkt het misschien iets beter om de speen steeds iets minder lang en minder vaak te geven. Leg de speen ergens waar je baby hem niet ziet en niet kan pakken.
- Begin met het afwennen van de speen in een rustige periode. Dus bijvoorbeeld niet als hij of zij net tanden krijgt, ziek is of jullie midden in een verhuizing zitten.
- Heeft je baby nog een sterke zuigbehoefte? Probeer je baby af te leiden of te wiegen als hij of zij onrustig is overdag. Als dat niet helpt, kun je de speen nog geven als je baby onrustig is of huilt. Maar niet de hele dag of nacht.
- Soms vergeten kinderen de speen snel. Is dat niet zo, geef je kind dan bijvoorbeeld een sticker voor elke dag dat hij of zij de fopspeen niet gebruikt.
- Je kunt ook afspreken op welke vaste momenten of bij welke gebeurtenissen je kind de speen wel mag. En als dit goed gaat, kun je deze momenten verder afbouwen.
Kijk het filmpje ‘Afscheid van de speen’ van Groter Worden:
De youtube video wordt niet getoond omdat de cookies niet zijn geaccepteerd. Ga naar https://www.youtube.com/embed/XM8oNTbh3b8?si=zLcw8bAw6oDTCv0l om hem alsnog te bekijken.
