Goed slapen is heel belangrijk voor de je kind. Hoe weet je of je kind genoeg slaapt? Tot wanneer laat je hem of haar een middagdutje doen? Hoe kun je je kind helpen om beter te (gaan) slapen?
Slaapt je kind genoeg?
Kinderen hebben genoeg slaap nodig om zich goed te kunnen ontwikkelen, te groeien en overdag genoeg energie te hebben.
Maar wat is genoeg slaap? Niet alle kinderen hebben evenveel slaap nodig. Kinderen tussen twee en vier jaar slapen in de nacht gemiddeld 10 tot 12 uur, maar de behoefte aan slaap verschilt heel erg per kind.
Hoe weet je of je kind genoeg slaapt? Dat kun je vooral in de ochtend goed zien. Je kind krijgt genoeg slaap als het ‘s morgens uit zichzelf wakker wordt en als het binnen een half uur na het opstaan trek heeft in een ontbijt. Ook wordt je kind in het weekend of in de vakantie niet veel later wakker dan door de week.
Het zegt niet zoveel als je kind overdag slaap lijkt te hebben. Kinderen die te weinig slapen zijn lang niet altijd slaperiger. Soms zijn ze vooral veel drukker.
Zolang je kind meer dan 11 uur slaap nodig heeft, slaapt hij of zij ook nog overdag.
Wanneer heeft je kind genoeg aan één dutje per dag?
Kan je kind langer dan vijf tot zes uur wakker blijven zonder moe te worden? Dan kun je proberen het ochtenddutje weg te laten. Tussen 12 en 18 maanden gaan de meeste kinderen over naar één middagdutje per dag. Het kan dat je kind de ene dag nog twee dutjes nodig heeft en de andere dag genoeg heeft aan alleen een middagdutje. Dat is normaal.
Wordt je kind slaperig aan het eind van de ochtend, maar is het nog geen tijd om te gaan slapen? Ga dan samen even bewegen of iets eten. Dan houdt je kind het makkelijker vol om nog wakker te blijven.
Tot wanneer doet een kind een middagslaapje?
Sommige kinderen van 1,5 jaar hebben overdag geen slaap meer nodig, anderen nog wel tot en met 4 jaar. Tussen 2,5 en 3,5 jaar stoppen de meeste kinderen met het middagdutje.
Valt je kind ’s avonds moeilijker in slaap, bijvoorbeeld pas tussen half negen en negen uur? Maak het middagdutje dan korter. Om je kind uitgerust wakker te laten worden, laat je je kind niet korter dan anderhalf uur slapen.
Je merkt het vanzelf als je kind het middagdutje niet meer nodig heeft. Het duurt dan langer dan een half uur voordat je kind ’s middags in slaap valt. Of je kind wil ‘s middags niet meer naar bed. Zorg dan voor een rustig moment. Ga bijvoorbeeld voorlezen of samen een puzzel maken.
Valt je kind bijna in slaap aan het eind van de middag? Ga dan nog lekker even naar buiten. Vroeg avondeten helpt ook om het laatste stukje dag wakker te blijven. Eventueel breng je je kind ‘s avonds iets eerder naar bed.
Hoe leer je je kind alleen slapen?
Als je kind lange tijd bij je op de kamer heeft geslapen, wil je misschien op een dag dat hij of zij in de eigen kamer gaat slapen. Voor sommige kinderen is dit helemaal geen probleem. Andere kinderen vinden dit moeilijk.
Bereid dit dan goed voor en pak het stap voor stap aan, zodat je kind rustig kan wennen. Blijf bijvoorbeeld eerst naast het bed zitten tot je kind slaapt. Als dat goed gaat, kun je steeds iets verder weg gaan zitten, totdat je kind heeft geleerd alleen in zijn of haar kamer in slaap te vallen. weg gaan zitten, totdat je kind heeft geleerd alleen in zijn kamer in slaap te vallen.
Sommige kinderen die ’s nachts wakker worden hebben ook dan hun ouder nodig om weer in slaap te vallen.
Hoe help je je kind met slapen?
Peuters willen soms niet gaan slapen of komen ‘s nachts uit bed. Een peuter doet veel nieuwe ervaringen op, die opwindend en vermoeiend zijn. Een vaste dagindeling geeft je kind houvast en een gevoel van veiligheid.
Bouw de dag rustig af in de avond en vertel alvast duidelijk dat het over vijf of tien minuten bedtijd is. Zo kan je kind de overgang maken van wakker zijn naar slapen. Je kind moet weten dat je het meent en dat het geen zin heeft om te treuzelen. Dit betekent niet dat je op een boze toon zegt dat het bedtijd is. Duidelijk zijn is het beste.
Slaaptips:
- Stel een vaste bedtijd in met een vast slaapritueel, dat ongeveer 20 tot 30 minuten duurt. Hoe kan een bedritueel eruitzien?
- Doe een halfuur voor bedtijd alleen nog rustige spelletjes of activiteiten.
- Breng je kind naar bed in een gezellige, ontspannen sfeer.
- De slaapkamer moet een veilige plek zijn. Zet je kind er nooit voor straf. Dan voelt de slaapkamer niet meer als een fijne plek voor je kind.
- Het mag niet te warm of te koud zijn in de slaapkamer. Het beste is tussen 16 en 18 graden.
- Zorg dat de slaapkamer donker is. Als het erg licht is in de kamer, kun je een verduisterend rolgordijn of een niet-doorschijnend overgordijn ophangen.
- Is je kind bang in het donker? Laat dan het licht op de gang branden of gebruik een nachtlampje.
- Een knuffel in bed of een lapje met de geur van mama of papa kan een gevoel van veiligheid geven.
Wat als je kind slaapproblemen heeft?
Veel kinderen slapen wel eens slecht. Ze vinden het soms moeilijk om te gaan slapen en niet bij hun ouders te mogen zijn. Ze beginnen te dromen en verwerken zo dingen die overdag zijn gebeurd. Soms worden ze bang en hebben ze behoefte aan troost. Sommige kinderen vinden het moeilijk om alleen te zijn of verzetten zich tegen de slaap. Andere kinderen worden altijd vroeg wakker. Wat kun je doen als je peuter te vroeg wakker wordt?
Als je kind ziek is of pijn heeft, dan kan hij of zij daarom misschien niet goed slapen.
Is je kind niet ziek? Dan is het misschien gewend geraakt aan de aandacht die het krijgt door te huilen. Als dat zo is, probeer dan een ander ritme op te bouwen en je kind te helpen om steeds meer zonder jouw hulp tot rust te komen.
De aanpak van slaapproblemen kost moeite. Zeker in het begin. Het is belangrijk om te begrijpen wat er aan de hand is. Er kunnen verschillende redenen zijn waarom je kind minder goed slaapt.
Hoe kun je slaapproblemen aanpakken?
Maak je je zorgen? Neem dan contact op met de Jeugdgezondheidszorg bij je in de buurt.

